• HEGEL
    God. 3 Br. 5/6 (2006)

    Ovaj dvobroj tematski je predstavljen radovima o Hegelovoj filozofiji, posvećenih gotovo dvestogodišnjici Fenomenologije duha, zatim studijama i člancima s raznorodnijih područja filozofije, te onda tematom s povodom, što se odnosi na predavanje Bernharda Vandelfelsa, koje je održano na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu; uz to priređeno je i podsećanje, što se odnosi na stogodišnjicu psihoanalize, te i prevod Hegelove Metafizike, kao i prilog o metodici nastave filozofije u srednjim školama. I ovoga su se puta našoj saradnji odazvale kolege iz inostranstva, sada iz Španije (Jose Manuel Sanchez Fernandez), Nemačke (Bernhard Vandelfels, Christian Thiel, Stefan Lorenz Sogner, Damir Smiljanić), Slovenije (Borut Ošlaj), Bosne i Hercegovine (Vojin Simeunović, Radivoje Kerović, Zoran Arsović, Damir Marić) i Hrvatske (Milan Kangrga, Ante Čović).

    Temat o Hegelu otvoren je radom Hegel danas (Vojin Simeunović, Sarajevo), a nastavljen potom istraživanjima Hegelove filozofije u područjima odnosa fenomenologije duha prema nauci logike (Milenko A. Perović, Novi Sad), ideje spekulativne fizike (Mirko Aćimović, Novi Sad), povesti (Dragan Prole, Novi Sad) i filozofije ekonomije (Alpar Lošonc, Novi Sad); slede onda radovi kojima se ispituju Hegelov pojam posredovanja (Jose Manuel Sanchez Fernandez, Espana), njegovo pimanje spekulativnih stavova (Irina Deretić, Beograd, Milan Kangrga, Zagreb), te njegov odnos prema Novom zavetu (Slobodan Sadžakov, Novi Sad), a naposletku teorijski se razmatra Lajzengagova interpretacija misaonih formi u Hegelovoj filozofiji (Damir Smiljanić, Nemačka).

    Naizgled raznorodne naučne priloge u studijama i člancima povezuju ipak međusobne tematske srodnosti. Tako su najpre s područja helenske filozofije radovi o pitagorejskoj recepciji bivstva pravde (Željko Kaluđerović, Novi Sad), o sokratskoj psyche i pojmu samosvesti (Zoran Arsović, Banja Luka) i o Sokratovom odnosu prema proročištvu u Delfima (Damir Marić, Sarajevo); sledeću tematsku celinu čine radovi o savremenim filozofima, Kjerkegoru (Sofija Mojsić, Beograd), Ničeu (Stefan Lorenz Sogner, Jena), Adornu (Zoran Kinđić, Beograd) i Jonasu (Radovoje Kerović, Banja Luka); problemski sklopovi filozofskih disciplina razmatraju se u radovima o metafizici kao simboličkoj formi (Borut Ošlaj, Ljubljana), o ontologiji medija (Divna Vuksanović, Beograd), epistemologiji (Aleksandar Čučković, Subotica, Božo Milošević, Novi Sad), te filozofiji prirode (Maja Solar, Novi Sad) i bioetici (Ante Čović, Zagreb).

    U rubrici s povodom predstavljeno je gostujuće predavanje profesora Bernharda Vandelfelsa (Bohum, Nemačka) o novim perspektivama u filozofiji fenomenologije, u rubrici podsećanja predstavljen je rad o modernom stanju psihoanalize i psihijatrije i njihovim vrednosnim pretpostavkama (Snežana Milenković, Novi Sad), u novoj rubrici o nastavi filozofije priređeni su radovi o srednjoškolskoj nastavi filozofije, najpre o nastavi filozofije kao filozofskoj propedeutici (Vladimir Marović, Kraljevo), i zatim o programskim ciljevima i zadacima metodike filozofije (Đurđica Crvenko, Novi Sad).

    Naposletku, ponuđen je i prevod Hegelovog ranog spisa Metafizika (Dragan Prole, Novi Sad), te zatim u prilozima osvrti, prikazi i letopisne beleške o novijim knjigama i filozofskim događanjima na našem Odseku, i sa našeg Odseka.

    UREDNIŠTVO

  • FENOMENOLOGIJA
    God. 2 Br. 4 (2005)

    Ovaj broj tematski je predstavljen filozofijom fenomenologije, i onda tematom s povodom, što se odnosi na stogodišnjicu Ajnštajnove specijalne teorije rlativiteta, kako se sve to danas misli evropskim stanjem filozofskog mišljenja. Na tu evropsku dimenziju filozofije upućuju, ovde poglavito originalni, dakle do sada neobjavljeni, radovi filozofa s područja Francuske, Italije, Španije, Nemačke, SAD, te nas i naših susednih zemalja, Hrvatske i BiH. Iza ovoga predstavljeni su istraživački radovi profesora i saradnika s projekta „Mesto filozofije u modernom društvu“, što ga je odobrio Pokrajinski sekretarijat za nauku i tehnološki razvoj Vojvodine (pod rukovodstvom prof. dr Milenka A. Perovića), a zatim slede studije i ogledi s istorijskom i etičkom temom filozofije, i onda prevod ranog Rajnahovog članka o fenomenologiji.

    Temat o fenomenologiji otvoren je radom o personalizmu, naturalizmu i transcendentalizmu u Huserlovom spisu Ideen (Gregori Jean, Nica), zatim se nastavlja radovima o Huserlu i kognitivnoj nauci (Carmelo Cali, Palermo), Huserlovoj fenomenološkoj psihologiji (Carina Trilles Calvo, Universidad Castilla-La Mancha), zatim o odnosu povesne geneze Bitka i vremena prema Huserlovoj fenomenologiji (Dragan Prole), o minhenskoj recepciji Huserlove fenomenologije kod Lipsa, Pfandera i Rajnaha (Guillaume Frechette, Universitat Hamburg), o Šelerovom pojmu smrti (Milan Uzelac, Novi Sad), dekonstruktivnoj strategiji u svetlu fenomenologije (Michael R. Michau, Purdue University, West Lafayette, IN, USA), te naposletku o opštijim razmatranjima o intersubjektivnosti, dijalogu i komunikaciji (Vojin Simeunović, Sarajevo).

    Filozofski interes za Alberta Ajnštajna ovde je, delom, posvedočen radovima o apsolutnom principu teorije relativiteta, zapravo o Ajnštajnu i Njutnu (Mirko Aćimović), o Bergsonu i Ajnštajnu (Matthew Morgan, Southern Illinois University Department of Philosophy, Carbondale, Illinois, USA), zatim o pojmovima vremena i haosa (Milan Polić, Učiteljska akademija Sveučilišta u Zagrebu), Ajnštajnu i etici nauke (Slobodan Sadžakov, Novi Sad), i, na kraju, o teoriji prirodne filozofije Ruđera Bokovića koja se može misliti i kao putokaz prema kvantnoj teoriji (Dragoslav Stojiljković, Novi Sad).
    Odabrani radovi s Odseka zafilozofiju u Istraživanjima su spokrajinskogprojekta o mestu filozofije u savremenom društvu, i odnose se na promišljanje Hegela i spora konzekvencijalizma i deontologije (Milenko A. Perović), zatim na uvodni tekst o logičkim osnovama filozofije duha (Mirko Aćimović), filozofski evrocentrizam kao prepreci međukulturnm susretima (Dragan Prole) i Aristotelovom poimanju predsokratika (Željko Kaluđerović).

    U rubrici Studije i ogledi zastupljeni su radovi o grčkoj filozofiji i počecima renesanse (Željko Škuljević, Zenica), o granicama liberalne demokratije (Lino Veljak, Zagreb) i etičkom patriotizmu (Igor Primorac, Jerusalim).

    Iza ovoga sledi prevodRajnahovog rada o fenomenologiji (Damir Smiljanić, Nirnberg), a zatim osvrti, prikazi i letopisne beleške o filozofskim događanjima kako na našem Odseku, tako i sa našeg Odseka.

    Temat o fenomenologiji priredio je Dragan Prole, o Ajnštajnu Mirko Aćimović, a s projektnih istraživanja radove odabrao Milenko A. Perović.

    Uredništvo

  • KJERKEGOROVA FILOZOFIJA
    God. 2 Br. 3 (2005)

    Tematski deo ovoga broja posvećen je stopedesetogodišnjici od smrti Serena Kjerkegora. Njegova se filozofija ovde razmatra najprepreko uvodne rasprave o biografskom čitanju i razumevanju Kjerkegora (Safet Bektović), a zatim, redosledom, o ozbiljnosti kao Kjerkegorovom «ontološkom pojmu (Miloš Todorović), njegovoj religioznoj este-tici i filozofiji (Ettore Rocca, Bruce Kirmmse), Kjerkegorovoj kritici odsustva etike u Hegelovom filozofskom sistemu (John Stewart) i asocijacijama na danskoga spisatelja Karena Bliksena (pseudonym lsak Dinesen) i Kjerkegora (Ivan Sorensen).

    Studije i ogledi zahvataju područje epistemologičkih istraživanja. Ispituju se pojmovi istina i znanje, spoznaja i samospoznaja (Vojin Simeunović), zatim teorija istine kod Popera (Dunja Šešelja), hermeneutička metoda u hermeneutičkoj filozofiji (Milan Brdar), forme logosa u hermeneutičkoj logici (Damir Smiljanić), konstruktivno mišljenje kod Lorencena (Christian Thiel), oblici logičkog intuicionizma (Brankica Popović), kartezijanska odbrana razlike (Jasna Šakota-Mimica) i, na kraju, mesto autorstva u situaciji svakidašnjice (Галина Кириленко).

    U tematskom području pogledi, ponuđena su razmišljanja o Kantovom mišljenju kao pretpostavci savremene filozofije (Milan Kangrga), o Kangrginoj etičko-filozofskoj sintezi (Milenko A. Perović) i o odnosima pojmova utopija - anti-utopija - post-utopija - utopija (Hrvoje Jurić).

    Uredništvo

  • ARISTOTELOVA FILOZOFIJA
    God. 1 Br. 2 (2004)

    Ovaj drugi broj prvog godišta časopisa Arhe tematski se, najpre, odnosi na razmatranja raznolikih pitanja i problema što ih i danas postavlja Aristotelov sistem filozofije, a onda se, u drugom tematskom sklopu, nastavlja s, u prethodnom broju započetim, studijama i ogledima s područja promišljanja Kantove filozofije.

    Pristup Aristotelu, a shodno njegovoj razdeobi biti znanja, počinje ogledom o metafizičkom preseku Aristotelove filozofije prirode, dakle ontologičkim kategorijama fizike (Mirko Aćimović), a zatim se razmatraju antropologičke osnove Aristotelove filozofije (Irina Deretić, Zoran Dimić), te logički osnov praktičke filozofije, preko promišljanja praktičkog silogizma, kako kod Aristotela tako i kod Hegela (Milenko A. Perovic). Odnos Hegel/Aristotel prikazuje se i preko tematizovanja novozavetnosti Hegelove rasprave o gospodstvu i ropstvu (LazarVrkatic), dok o modernijim tumačenjima aristotelijanskih učenja o silogizmu, odnosu Bolcana prema Aristotelu u kontekstu kontinuiteta modernije matematike i o normama kao odlukama pišu Žana Janeva, Veselin Petrov i Viren Buzov; pristup Aristotelu završava se ovde radom koji prikazuje poglavito Aristotelovu filozofsku rekonstrukciju učenja o uzrocima kod prvih «teologa» (Željko Kaluđerovic).

    Drugi deo radova o Kantovoj filozofiji odnosi se na područja ispitivanja Kantove teorije o idealitetu naših čula (Miloš Todorovic), zatim na mogućnost veze Kantove etike i poslovne etike (Branko Balj), te na Kantov interes za pitanja pedagogike (Marinko Lolić, Julijana Beli-Genc); zatim se još jednom ispituje odnos Kant/Herder, ovoga puta preko pojma tradicije (Dragan Prole), a onda se, na kraju, govori o kantovskom nasleđu Fihteove filozofije, preko učenja o nauci i pitanja o jedinstvu uma (Eva Kamerer).

    Tematske celine broja priredio je Mirko Aćimović.

    Uredništvo

  • KANTOVA FILOZOFIJA
    God. 1 Br. 1 (2004)
26 - 30 od 30 stavki << < 1 2